12 kwietnia 2016
Historia niezwykłej biblioteki w St Gallen

Wąską drogą przez gęstwinę szła grupa podróżnych. Wędrowali od wielu dni znad Jeziora Bodeńskiego, a ich celem była odległa jeszcze Italia. Niestety nie wszyscy znosili wysiłek dobrze. Gall od dwóch dni cierpiał na wysoką gorączkę. Żeby nie być ciężarem dla pozostałych podróżnych, postanowił zostać w dzikim miejscu i wybudować sobie małą celę, w której sam będzie szukał bliskości z Bogiem. Był rok 612. Gall nie mógł przypuszczać, że kilkaset lat później w tym miejscu znajdować się będzie jedna z najsłynniejszych bibliotek na świecie.
 

Czytać trzeba codziennie

Do odludnej celi z czasem zaczęli przybywać powiadomieni przez towarzyszy Galla uczniowie, społeczność rozrastała się. W 719 roku na jej czele stanął niemiecki mnich Ottmar i rozpoczął budowę klasztoru benedyktyńskiego. Jednocześnie sporządzano manuskrypty, potrzebne na msze święte, do szkoły i do spraw administracyjnych. Ich liczba rosła w błyskawicznym tempie, ale nie ma się co dziwić, skoro Ottmar wyznawał zasadę: „Czytać trzeba codziennie”.

W najstarszym katalogu klasztornej biblioteki, pochodzącym z lat 860-865, zapisano 426 dzieła. Nie liczono przy tym biblioteki szkolnej, kościelnej ani zbiorów książek poszczególnych mnichów.
 

Dziedziniec klasztoru w St Gallen, w którym znajduje się biblioteka

Dziedziniec klasztoru w St Gallen, w którym znajduje się biblioteka

Tragiczny los patronki bibliotek

W X wieku opactwo, nazywane już St Gallen na cześć założyciela, przeżywało najtrudniejsze chwile w historii. W 926 roku zostało najechane przez Węgrów, a w 937 zostało spustoszone przez pożar. Część manuskryptów została zniszczona, ale większość udało się zachować.

Wszystko dzięki rekluzie Wiboradzie, która przewidziała napad Madziarów. Pisma wcześniej wywieziono w bezpieczne miejsce na wyspie Reichenau. Sama Wiborada nie przeżyła walk w St Gallen. W 1047 roku została jako pierwsza kobieta w historii kościoła uznana za świętą, a do dzisiaj jest patronką między innymi bibliotek i miłośników książek.
 

Męczeństwo św. Wiborady

Męczeństwo św. Wiborady

Spór między Zurychem a St Gallen

Również okres reformacji biblioteka przetrwała bez większych strat. Reformator, a jednocześnie burmistrz St Gallen, Joachim von Watt był humanistą i doceniał wartość biblioteki. Gorzej było w roku 1712, kiedy podczas wojny domowej klasztor został zajęty przez wojska Zurychu i Berna. Wiele dzieł zostało wywiezionych do tych miast. Doprowadziło między innymi do „kulturowego sporu” między St Gallen a Zurychem, który został zażegnany dopiero w 2006 roku dzięki mediacjom rządu Szwajcarii.

Najpiękniejsza sala biblioteczna

Opactwo w St Gallen zostało rozwiązane w 1805 roku. Do tego czasu było jednym z najbardziej znaczących, rozwijających się i wykształconych w chrześcijańskiej Europie. Pozostał po nim unikalny księgozbiór i niezwykła biblioteka, w której w latach 1758-1767 dobudowano nową salę. Szybko została ona uznana za najpiękniejsze barokowe pomieszczenie w Szwajcarii w budowlach nie kościelnych.
 

Sufit w bibliotece w St Gallen

Sufit w bibliotece w St Gallen

Nad wejściem znajduje się napis w języku greckim, tłumaczony jako „Uzdrowisko dla duszy” lub „Apteka dla duszy”. Dookoła ustawione są regały z książkami, a w połowie wysokości zbudowaną galerię. Szczególnej ochronie podlega podłoga z drewna jodły, dlatego do sali można wchodzić tylko w specjalnym obuwiu ochronnym z filcu. Sufit natomiast zdobiony jest malowidłami.
 

Nad wejściem znajduje się napis w języku greckim, tłumaczony jako "Uzdrowisko dla duszy" lub "Apteka dla duszy"

Napis nad wejściem w języku greckim, tłumaczony jako „Uzdrowisko dla duszy” lub „Apteka dla duszy”

W 1983 biblioteka wraz z opactwem św. Galla zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego, jako „doskonały przykład klasztoru z czasów Karolingów”. Spośród zgromadzonych ok. 170 tys. woluminów z wielu można korzystać na miejscu lub wypożyczać do domu. Oczywiście nie dotyczy to najstarszych dzieł: 2100 manuskryptów (w tym Kodeks Sangalleński z VIII wieku) czy 1650 inkunabułów (dzieła drukowane przed 1500 rokiem) i wczesnych dzieł drukowanych (1501-1520). Służą one głównie badaczom analizującym informacje historyczne i stanowią prawdziwą kopalnię wiedzy.
 

Lapidarium biblioteki w St Gallen

Lapidarium biblioteki w St Gallen

Po zwiedzeniu biblioteki warto zjechać windą do piwnicy, gdzie znajduje się lapidarium. Zgromadzono tutaj w większości średniowieczne rzeźby, płyty nagrobne i inne dzieła architektoniczne, które odnaleziono podczas prac badawczych na terenie dawnego opactwa. W kolejnej sali umieszczono wystawę dokumentującą historię klasztoru oraz ilustracje najstarszych dzieł, które nie są dostępne do oglądania.

Najstarsze biblioteki na świecie:

Werona: Biblitoeca capitolare di Verona (zał. ok. 380)
Synaj: biblioteka klasztoru św. Katarzyny (zał. ok. 550)
St Gallen: Biblioteka opactwa św. Galla (zał. 612)
Salzburg: biblioteka opactwa Św. Piotra (zał. ok. 695

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

BEZCENNE

PORADY

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat.

Ut wisi enim ad minim veniam, quis nostrud exerci tation ullestie consequat, vel illum dolore euon
ullamcorper suscipit lobortis nisl ut aliquip ex ea commodo consequat.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam onlkhj kfghkfgktfghjgfh jgdhjummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi giat nulla faaliquam.